Voor ieder mens een mooi afscheid. Dat is mijn motto. Maar wat is dat eigenlijk, een mooi afscheid? Voor mij is dat: een afscheid waarin eerlijke en oprechte verhalen worden verteld en dierbare persoonlijke herinneringen worden gedeeld, zodat we voelen wat de overledene heeft betekend.
Vaak zit die betekenis in kleine, dierbare herenneringen en anekdotes. Als vrijwilliger in het Hospice Zutphen voerde ik regelmatig intakegesprekken met nieuwe gasten. Bij iedere kennismaking was ik weer verrast door het eigen unieke verhaal dat ik hoorde. Ik vond het een eer om deze verhalen op te tekenen; woorden te geven aan herinneringen, schilderen met taal. Daar, tussen die gesprekken, werd het zaadje geplant voor wat ik nu doe.
Toch zie ik nog vaak uitvaarten waar onpersoonlijke teksten worden voorgedragen, bekende gedichten klinken of muziek wordt gespeeld die weinig zegt over de persoon zelf. Het blijft dan stil over wat iemand écht uniek maakte.
De eerste uitvaart die ik zelf leidde was van een dierbare oom van mij. Het werd een persoonlijke, warme ceremonie in een theaterzaal, met ‘zijn’ mannenkoor naast de kist. Zijn kinderen en kennissen spraken, kleinkinderen speelden muziek. Ik mocht alles aan elkaar praten, zoals hij het wilde. Het was ‘oom Wim ten voeten uit’, vonden de aanwezigen.
Er volgden andere uitvaarten die ik mocht leiden, van dierbare kennissen. Soms in een volle, grote zaal en soms heel klein en intiem. Maar altijd heel persoonlijk, doordat ik samen met de familie het afscheid kon vormgeven op een manier die bij hen en de overledene paste. Waarin de overleden ons weer even voor ogen kwam. Waarin we samen voelden wat de overleden had betekend en hoezeer we hem zouden gaan missen.
Dat is voor mij een mooi afscheid. Een afscheid met warmte, oprechte aandacht en verhalen die iemand weer even dichtbij brengen. Want ieder leven is het waard om met liefde herinnerd te worden. Dát maakt het persoonlijk en warm.
